Zenuwstelsel

Degeneratieve myelopathie DM: aantasting van het ruggenmerg

5.302 keer gelezenReageer

Degeneratieve myelopathie is een progressieve aandoening van het ruggenmerg. Honden krijgen langzaam minder controle over hun achterpoten, meestal zonder pijn.

Wat is degeneratieve myelopathie DM - aantasting ruggenmerg?

Degeneratieve myelopathie, vaak afgekort tot DM, is een langzaam voortschrijdende aandoening van het ruggenmerg. Bij deze ziekte raken zenuwvezels en de beschermende laag eromheen steeds verder beschadigd. Daardoor worden signalen tussen de hersenen en de poten steeds minder goed doorgegeven.

De aandoening begint meestal bij oudere honden, vaak vanaf ongeveer acht jaar. De eerste problemen ontstaan doorgaans in de achterpoten. Naarmate de ziekte vordert, neemt de spierkracht af en krijgt de hond steeds meer moeite met lopen en het plaatsen van de poten. DM is meestal niet pijnlijk. Dat onderscheidt de aandoening van verschillende andere problemen aan de rug, gewrichten of tussenwervelschijven.

Bij veel honden speelt een verandering in het SOD1-gen een rol. Honden met bepaalde varianten van dit gen hebben een verhoogd risico op DM. Het hebben van zo'n genetische variant betekent echter niet automatisch dat een hond daadwerkelijk ziek wordt. Onder andere Duitse Herders, Pembroke Welsh Corgi's, Boxers, Rhodesian Ridgebacks en Chesapeake Bay Retrievers hebben een verhoogde aanleg. De aandoening kan daarnaast bij veel andere rassen voorkomen.

Symptomen van degeneratieve myelopathie DM - aantasting ruggenmerg

De eerste verschijnselen zijn vaak subtiel en beginnen meestal aan één achterpoot. Later raken beide achterpoten betrokken.

Mogelijke symptomen zijn:

  • zwakte in de achterpoten;

  • onzeker of zwalkend lopen;

  • moeite met opstaan;

  • slepen met de achterpoten;

  • nagels die door het slepen afslijten;

  • de poten verkeerd neerzetten;

  • verlies van spiermassa in de achterhand;

  • steeds meer moeite met lopen.

De hond kan tijdens het lopen zijn achterpoten kruisen of struikelen doordat hij minder goed voelt waar zijn poten zich bevinden. De aandoening wordt geleidelijk erger. Bij veel honden ontstaat uiteindelijk verlamming van de achterpoten. Wanneer DM verder voortschrijdt, kunnen ook de voorpoten worden aangetast. In een vergevorderd stadium kan de hond problemen krijgen met het ophouden van urine en ontlasting. Bij zeer ver gevorderde ziekte kunnen uiteindelijk ook spieren die nodig zijn voor andere lichaamsfuncties betrokken raken.

Diagnose van degeneratieve myelopathie DM - aantasting ruggenmerg

Het vaststellen van degeneratieve myelopathie is lastig. Er bestaat tijdens het leven van de hond geen onderzoek waarmee DM met volledige zekerheid kan worden aangetoond. De klachten kunnen namelijk ook voorkomen bij andere aandoeningen, zoals een hernia, artrose, afwijkingen aan de wervelkolom, tumoren of andere neurologische aandoeningen. De dierenarts zal deze oorzaken daarom eerst proberen uit te sluiten.

Het onderzoek kan bestaan uit:

  • lichamelijk en neurologisch onderzoek;

  • bloedonderzoek;

  • röntgenfoto's;

  • een MRI- of CT-scan;

  • onderzoek van hersen- en ruggenmergvocht.

Welke onderzoeken nodig zijn, hangt af van de klachten en de bevindingen bij het onderzoek.

Er bestaat ook een DNA-test voor varianten van het SOD1-gen die samenhangen met degeneratieve myelopathie. Deze test kan aangeven of een hond genetisch een verhoogd risico heeft, maar kan niet aantonen dat de klachten daadwerkelijk door DM worden veroorzaakt. Een definitieve bevestiging van degeneratieve myelopathie is alleen mogelijk door na het overlijden het ruggenmerg microscopisch te onderzoeken.

Behandeling van degeneratieve myelopathie DM - aantasting ruggenmerg

Er bestaat op dit moment geen behandeling die degeneratieve myelopathie kan genezen of stoppen. Fysiotherapie en regelmatige, aangepaste beweging kunnen wel helpen om spierkracht en mobiliteit zo lang mogelijk te behouden. Onderzoek en veterinaire richtlijnen geven aan dat fysiotherapie de klinische achteruitgang mogelijk kan vertragen.

Ook praktische aanpassingen in huis kunnen helpen. Denk bijvoorbeeld aan antislipmatten op gladde vloeren, een tuig of draagharnas om de hond te ondersteunen en hellingen wanneer traplopen moeilijk wordt. Wanneer lopen steeds moeilijker wordt, kan voor sommige honden een hondenrolstoel ondersteuning bieden. Het is daarnaast belangrijk dat de hond op een gezond gewicht blijft. Overgewicht maakt bewegen moeilijker en belast de achterhand extra.

Medicijnen, corticosteroïden en voedingssupplementen hebben voor zover nu bekend niet aangetoond dat zij het verloop van degeneratieve myelopathie stoppen.

Prognose van degeneratieve myelopathie DM - aantasting ruggenmerg

Degeneratieve myelopathie is een progressieve ziekte. Dat betekent dat de klachten steeds verder toenemen. Cornell University beschrijft dat veel honden binnen ongeveer zes tot twaalf maanden na het begin van de verschijnselen niet meer zelfstandig kunnen lopen. Het tempo verschilt echter per hond. Wanneer de ziekte verder kan voortschrijden, kunnen uiteindelijk ook de voorpoten en andere lichaamsfuncties worden aangetast. Zonder euthanasie kan het ziekteproces meerdere jaren doorgaan.

Omdat DM zelf meestal niet pijnlijk is, kan een hond ondanks de toenemende lichamelijke beperkingen nog enige tijd een goede levenskwaliteit hebben. Naarmate de mobiliteit verder afneemt, wordt het echter steeds belangrijker om samen met de dierenarts regelmatig naar comfort, zelfstandigheid en kwaliteit van leven te kijken.

Preventie van degeneratieve myelopathie DM - aantasting ruggenmerg

Er bestaat geen manier om te garanderen dat een individuele hond geen degeneratieve myelopathie zal krijgen. Wel kan genetisch onderzoek worden gebruikt binnen de fokkerij. Voor veel rassen is een DNA-test beschikbaar waarmee varianten van het SOD1-gen kunnen worden aangetoond.

Honden met twee kopieën van een risicovariant hebben een verhoogde kans op DM, maar niet iedere genetisch gevoelige hond wordt daadwerkelijk ziek. Dit wordt onvolledige penetrantie genoemd. Een hond met één kopie van de variant heeft doorgaans een veel lager risico, maar kan de variant wel doorgeven aan nakomelingen. Daarom moeten DNA-uitslagen altijd in samenhang met het fokbeleid van het betreffende ras worden beoordeeld.

Voor de Berner Sennenhond bestaan twee verschillende SOD1-varianten die met degeneratieve myelopathie in verband worden gebracht. Bij dit ras kan daarom onderzoek naar beide varianten nodig zijn.

Rassen met risico(31)

Deze aandoening komt met verhoogd risico voor bij onderstaande rassen. Klik op een kaart voor rasinformatie.

Degeneratieve myelopathie DM - aantasting ruggenmerg komt voor bij 31 rassen

Veelgestelde vragen(8)

Wat zijn de eerste tekenen van degeneratieve myelopathie bij een hond?
De eerste verschijnselen beginnen meestal aan één achterpoot. De hond loopt onzeker of zwalkend, heeft moeite met opstaan, of zet zijn poten verkeerd neer. Ook kunnen de nagels afslijten doordat de hond met zijn achterpoten sleept.
Is degeneratieve myelopathie pijnlijk voor mijn hond?
DM is meestal niet pijnlijk. Dit onderscheidt de aandoening van andere rugproblemen zoals een hernia of artrose. Een hond met DM kan daardoor ondanks toenemende lichamelijke beperkingen nog enige tijd een goede levenskwaliteit hebben.
Hoe wordt degeneratieve myelopathie vastgesteld?
Er bestaat geen onderzoek dat DM tijdens het leven met volledige zekerheid kan aantonen. De dierenarts sluit eerst andere aandoeningen uit via neurologisch onderzoek, bloedonderzoek, röntgenfoto's of een MRI. Een definitieve bevestiging is alleen mogelijk na overlijden via microscopisch onderzoek van het ruggenmerg.
Kan een DNA-test aantonen of mijn hond DM heeft?
Een DNA-test op het SOD1-gen kan aangeven of een hond een verhoogd genetisch risico heeft, maar bewijst niet dat de klachten daadwerkelijk door DM worden veroorzaakt. Bovendien wordt niet elke genetisch gevoelige hond ook daadwerkelijk ziek.
Is er een behandeling voor degeneratieve myelopathie?
Er bestaat geen behandeling die DM kan genezen of stoppen. Fysiotherapie en aangepaste beweging kunnen de achteruitgang mogelijk vertragen en spierkracht langer behouden. Medicijnen, corticosteroïden en voedingssupplementen hebben niet aangetoond dat zij het verloop stoppen.
Hoe snel verslechtert DM bij een hond?
Het tempo verschilt per hond. Veel honden kunnen binnen zes tot twaalf maanden na de eerste verschijnselen niet meer zelfstandig lopen. Bij verder voortschrijden kunnen ook de voorpoten en andere lichaamsfuncties worden aangetast.
Welke honderassen hebben een verhoogd risico op DM?
Onder andere Duitse Herders, Pembroke Welsh Corgi's, Boxers, Rhodesian Ridgebacks en Chesapeake Bay Retrievers hebben een verhoogde aanleg. De aandoening kan ook bij veel andere rassen voorkomen.
Wat kan ik thuis doen om mijn hond met DM te helpen?
Praktische aanpassingen zoals antislipmatten, een tuig of draagharnas en hellingen in plaats van trappen kunnen helpen. Ook is het belangrijk dat de hond op een gezond gewicht blijft, omdat overgewicht de achterhand extra belast.

Vergelijkbare aandoeningen(6)

Andere aandoeningen in de categorie Zenuwstelsel:

Bronnen

Ter kennisgeving

Deze informatie is bedoeld ter kennisgeving en vervangt geen dierenartsbezoek. Twijfel je over de gezondheid van je hond? Bel je dierenarts.

Reacties

Reacties laden…

Plaats een reactie

0 / 1000

Door te plaatsen ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden.

Ook zichtbaar worden op StartpuntHonden?

Bereik hondenliefhebbers die actief op zoek zijn naar een fokker, dierenarts, hondenschool of een nieuwe pup.

Fokker

Vertel over je kennel, plaats nieuwsberichten en advertenties.

Dierenartspraktijk

Vertel over je expertise en maak jouw praktijk vindbaar voor hondenbezitters.

Hondenschool

Laat zien welke cursussen je aanbiedt en maak jouw hondenschool vindbaar.

Advertentie

Bereik mensen die een pup of herplaatser zoeken.