Mastceltumoren - kleine gezwellen bij de hond

Kleine gezwellen in of vlak onder de huid, dat is in de kern wat een mastceltumor (ook wel mastocytoom genoemd) is. Ze komen relatief vaak voor: tussen de 16% en 21% van alle huidtumoren bij honden valt in deze categorie, wat het meteen de meest voorkomende huidtumor maakt. Waarom ze ontstaan, is niet bekend. Elke hond kan ermee te maken krijgen, al zijn oudere honden vaker de klos. Bepaalde rassen lijken er gevoeliger voor te zijn, zoals Bulldoggen, Boxers, Cocker Spaniels en Golden Retrievers. Het gaat daarbij om een kwaadaardige tumor van mastcellen in de huid, iets om dus serieus te nemen.

Mastceltumoren zien er lang niet altijd hetzelfde uit. Ze kunnen in of onder de huid zitten en variëren van een paar millimeter tot meerdere centimeters. Ook de grootte kan wisselen, de ene dag lijkt de bult groter dan de andere dag. Qua uiterlijk lopen ze sterk uiteen: scherp of vaag begrensd, hard of zacht, soms met haarverlies of een open wond.

De kleur varieert ook: rood, extra gepigmenteerd of gewoon de normale huidkleur. Meestal gaat het om één tumor, maar meerdere tegelijk is ook mogelijk. Ze duiken het vaakst op op de romp, de ledematen en het perineum - het gebied rondom de anus.

In uitzonderlijke gevallen ontwikkelen honden met deze aandoening ook een maag-darmzweer of een bloedstollingsstoornis. Dat komt doordat mastcellen histamine en/of heparine kunnen afgeven.

Het kan alleen vastgesteld worden middels een cytologie. Met een dunne naald zuigt de dierenarts wat cellen uit de bult en laat deze onderzoeken. Als er veel mastcellen inzitten , dan is het mastceltumor. Mastcellen komen gewoon in het lichaam voor en zorgen voor allergische reacties. Bijvoorbeeld,  bij een prik van een bij, dan infiltreren de mastcellen zich op die plaats. Deze mastcellen geven stoffen af die zorgen voor een bekende reactie (zwelling, jeuk en roodheid).

Eerst kan bloedonderzoek plaatsvinden en vervolgens het ruimschoots weghalen van de tumor. Als het weggehaald is, zal een verdere behandeling niet nodig zijn. In het geval dat de uitlopers niet helemaal weggehaald konden worden  kan een nieuwe operatie aanbevolen worden. Bij Graad 2 en Graad 3, de kwaadaardige tumoren kan ook chemotherapie of bestraling plaatsvinden. Dit kan alleen maar bij een specialist. Bij verwijderen en bestraling van Graad 2 tumoren hebben honden een overlevingstijd van 5 jaar.

Bij Graad 3 de meest kwaadaardige vorm, kunnen honden worden behandeld met medicatie. Niet om ze te kunnen genezen, maar wel om het effect van de tumor en de uitzaaiing tegen te gaan.

Een nare eigenschap van Mastceltumoren zijn uitlopertjes in de huid die onzichtbaar zijn. Daarom wordt de tumor ruim weggehaald (minimaal 3 cm rondom). Vaak betekent dit het weghalen van een stukje spier.

Als de tumor eruit is, wordt deze opgestuurd vanwege twee belangrijke redenen:

1. Is de tumor in zijn geheel verwijderd, dus met alle uitlopertjes

2. Om de vooruitzichten van de hond in te kunnen schatten. De patholoog kan inschatten hoe agressief de tumor zich zal gedragen.

Op basis van bovenstaande kan de volgende prognose gegeven worden:

1. Graad I Deze vorm is het minst kwaadaardig. uitzaaiingen komen nauwelijks voor. Dit is gelukkig de meest voorkomende vorm (+ 90%) . Als het volledig weggehaald is heeft de hond verder geen problemen.

2. Graad II: Deze vorm is minder vriendelijk. Een aantal wat niet bekend is zaait uit naar andere organen (voornamelijk milt, beenmerg, lymfeknopen). Bij ca de helft van alle honden waar de tumor volledig is weggehaald, komen ondanks de goede zorgen de tumoren weer terug binnen tien maanden. Als dit niet het geval is, bestaat er een grote kans dat ze de 1e vijf jaar ook niet meer terugkomen.

3. Graad III: Deze is kwaadaardig en vervelend. De prognose is slecht. Door uitzaaiingen over het lichaam overleven de meeste honden het eerste jaar niet. Dit type komt gelukkig het minste voor.

Er bestaat geen bewezen manier om mastceltumoren bij honden te voorkomen, omdat de exacte oorzaak van de celverandering meestal onbekend is. Wat je wél kunt doen, is het risico op ernstige gevolgen verkleinen door de hond goed in de gaten te houden.

Vroegtijdige ontdekking maakt het verschil

Voel regelmatig de huid af tijdens het aaien. Let extra op nieuwe of veranderende bultjes. Mastocytomen kunnen er volkomen onschuldig uitzien — soms lijken ze op een insectenbeet, een wratje of een vetbultje.

Laat een verdacht bultje snel onderzoeken. De dierenarts kan via een naaldbiopt (cytologie) snel duidelijkheid geven. Hoe eerder zo'n tumor wordt ontdekt, hoe kleiner de kans op uitzaaiing en hoe beter de behandelingsmogelijkheden.

Ken de risicogroepen. Sommige rassen zijn gevoeliger dan andere, waaronder de Boxer, Mopshond, Labrador, Golden Retriever en verschillende buldograssen. Bij deze honden is extra alertheid op huidveranderingen verstandig.

Vermijd onnodige prikkeling van een bekende bult. Mastcellen bevatten histamine. Krabben, wrijven of knijpen in een mastceltumor kan een ontstekingsreactie uitlokken of plotseling grote hoeveelheden histamine vrijmaken. Dat uit zich in zwelling, roodheid, maar soms ook in maagklachten of een daling van de bloeddruk.