Vogelgrieptest voor honden en katten blijft gratis

Honden en katten die mogelijk besmet zijn met vogelgriep, kunnen ook de komende tijd gratis worden onderzocht. De ministeries van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) en Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) hebben besloten de kosten van PCR-onderzoek voor onbepaalde tijd te blijven vergoeden. Dat meldt de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde (KNMvD) op 10 november 2026.

Waarom worden honden en katten getest op vogelgriep?

Vogelgriep komt vooral voor bij vogels, maar ook zoogdieren kunnen besmet raken. Honden en katten kunnen bijvoorbeeld in aanraking komen met het virus wanneer ze contact hebben met een besmette wilde vogel. Door dieren met een mogelijke besmetting te onderzoeken, kan sneller worden vastgesteld of vogelgriep een rol speelt bij hun ziekteverschijnselen. Ook helpt het onderzoek om besmettingen onder huisdieren en eventuele veranderingen in het virus beter in beeld te krijgen.

Bij een bevestigde besmetting kan de GGD bovendien onderzoeken of mensen in de omgeving van het dier mogelijk zijn blootgesteld aan het virus. Sinds de start van de monitoring in december 2025 zijn in totaal 21 monsters ingestuurd voor onderzoek. Daarvan werden vier monsters in december 2025 ingezonden en zeventien in de periode tot begin oktober 2026. Dit aantal zegt niets over het aantal daadwerkelijk vastgestelde besmettingen.

Welke symptomen kunnen wijzen op vogelgriep?

Bij honden en katten kan een mogelijke besmetting met vogelgriep verschillende verschijnselen veroorzaken. Volgens de KNMvD kunnen de volgende symptomen voorkomen:

• Hoge koorts en sloomheid

• Ontstoken ogen

• Een loopneus of neusuitvloeiing

• Hijgen of moeite met ademhalen

• Trillen of een wankele manier van lopen

• Bewustzijnsverlies

• Stuiptrekkingen of toevallen

Deze klachten kunnen ook door andere ziekten worden veroorzaakt. Het optreden van één of meerdere symptomen betekent dus niet automatisch dat een hond of kat vogelgriep heeft. Vooral wanneer een dier ziek wordt na contact met een mogelijk besmette wilde vogel, is het belangrijk om contact op te nemen met een dierenarts.

Wanneer komt een hond of kat in aanmerking voor een gratis test?

Niet iedere hond of kat kan zomaar gratis op vogelgriep worden getest. De vergoeding geldt alleen wanneer aan drie voorwaarden wordt voldaan.

1. Ten eerste moet uit de voorgeschiedenis blijken dat het dier contact heeft gehad met een mogelijk besmette wilde vogel.

2. Daarnaast moet de hond of kat verschijnselen vertonen die bij vogelgriep kunnen passen.

3. Tot slot moet de dierenarts vogelgriep beschouwen als de meest waarschijnlijke diagnose.

Wanneer aan deze voorwaarden wordt voldaan, kan de dierenarts contact opnemen met de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Een dierenarts van de NVWA beoordeelt vervolgens of het onderzoek in aanmerking komt voor vergoeding. De gratis regeling geldt uitsluitend voor het PCR-onderzoek van afgenomen monsters. Onderzoek na overlijden, waarbij het lichaam van een dier wordt onderzocht, valt niet onder deze vergoeding.

Hoe wordt een hond of kat onderzocht?

Bij een vermoeden van vogelgriep neemt de dierenarts monsters af met speciale wattenstaafjes. Er wordt een monster genomen uit de keel of neus en een tweede monster uit de endeldarm. De monsters worden vervolgens onderzocht door Wageningen Bioveterinary Research (WBVR).

Het laboratorium voert op maandag, woensdag en vrijdag PCR-onderzoek uit. Bij een negatieve uitslag kan de uitslag soms al de dag na ontvangst van de monsters beschikbaar zijn. Wanneer de test positief is, volgt aanvullend onderzoek om de besmetting te bevestigen en het virustype vast te stellen. Dit kan ongeveer twee dagen extra duren. De uitslag wordt via de NVWA aan de dierenarts doorgegeven.

Wat gebeurt er als een huisdier vogelgriep heeft?

Wanneer een hond of kat besmet blijkt te zijn, hangt de behandeling af van de ernst van de klachten. Bij milde verschijnselen kan de dierenarts ondersteunende behandeling geven. Bij ernstige neurologische symptomen, zoals toevallen en bewustzijnsverlies, is de prognose volgens de KNMvD zeer slecht. Antivirale geneesmiddelen mogen in Nederland niet voor deze behandeling worden gebruikt, omdat deze middelen zijn gereserveerd voor menselijk gebruik.

Om verdere blootstelling te voorkomen, adviseert de KNMvD om een besmet huisdier binnen te houden en apart van andere huisdieren te verzorgen. Ook wordt geadviseerd om na contact met het dier goed de handen te wassen en het dier niet in bed te laten slapen.

Wat kunnen hondeneigenaren zelf doen?

Hondeneigenaren kunnen het risico op contact met vogelgriep beperken door hun hond uit de buurt van zieke of dode wilde vogels te houden. Voorkom dat honden aan dode vogels snuffelen, deze in de bek nemen of ervan eten. Raak verdachte dode vogels zelf ook niet met blote handen aan. Wordt een hond ziek nadat hij contact heeft gehad met een mogelijk besmette vogel? Neem dan telefonisch contact op met de dierenarts en vermeld dat er mogelijk sprake is geweest van blootstelling aan vogelgriep.

Door het onderzoek gratis beschikbaar te houden, wil de overheid het voor dierenartsen gemakkelijker maken om verdachte gevallen te laten testen. Daarmee kunnen besmettingen sneller worden opgespoord en kunnen de ontwikkelingen van vogelgriep bij huisdieren beter worden gevolgd.